• Ana Sayfa
  • Sistem Bilgileri
  • Teknoloji
  • Sistem Güvenliği
  • Yolcu Hizmetleri
  • İstasyonlar Arası Mesafe
  • İstasyon Hareket Saatleri
  • Metro Güzergah Haritası
  • İletişim

 

 
 

Avrupa Birliği Projeleri

EU Long Life Programme

"Avrupa Ülkelerindeki Raylı Sistem Teknolojilerinin incelenmesi ve Geliştirilen Yeni Teknolojilerin Türkiye İçin Uygulanabilirliğinin Araştırılması."

 

 

Otomatik Tren Kumandası

Ankara Raylı Toplutaşım Sistemi (Ankara Metrosu), hareketli blok sinyalizasyonu kavramını esas alan bir Otomatik Tren Kumandası (ATC) sistemiyle çalıştırılmaktadır. ATC sistemi, metro trenlerinin üç farklı modda (otomatik, kabin–sinyalli ve manuel) çalışmasını olanak vermektedir. Ana hat üzerindeki ticari servis işletme modu Otomatik Tren İşletmesi Modu’dur (ATO). ATC sistemi trene otomatik olarak bir koruma sağlamakta ve hızlanma, boşta gitme, yavaşlama, durma ve kapı açma gibi tren işlevlerine kumanda etmektedir. Kapı kapatma ve tren kalkış işlevleri sürücü tarafından başlatılmaktadır. Sürücü trenin kapılarını kapatıp tren kalkış komutu verse dahi, tren, programlanmış kalkış zamanına kadar hareket etmemektedir. ATC Sistemi,  Sistem Yönetim Merkezi (SMC), Araç Kumanda Merkezi (VCC), Araç İçi Kontrol Birimi (VOBC) ve Yol Ekipmanı olmak üzere dört ana alt sistemden oluşmaktadır.

 Araç Kumanda Merkezi (VCC), üç bilgisayarlı konfigürasyonu, çevresel lojiği ve veri iletişimi linkleriyle ATC sisteminin özünü oluşturmaktadır. VCC’nin en önemli sorumluluğu, trenlerin arasında emniyetli bir mesafe bulundurmaktır. VCC, trenlerin konumlarını, hızlarını ve hareket yönlerini takip eder ve her bir trene, güncellenen emniyetli duruş noktaları, izin verilen maksimum hız ve önlerindeki hat kesimleri için eğim verileri gibi bilgileri vermektedir. VCC, aynı zamanda makaslara yaklaşmakta olan trenlerin yollarını ayarlamak için RCIU’lar (Uzaktan Kumanda Arabirimleri) vasıtasıyla makaslara kumanda etmektedir. İşletme Kontrolörü taleplerinin ve istasyonda bekleme sürelerine, vs.ye bağlı program ayarlamalarının yerine getirilmesi de VCC’nin sorumluluğu altındadır. Bu bilgiler VCC’ye SMC tarafından iletilmektedir.

 Trenlerle iletişim, tahsis yolu boyunca yerleştirilmiş olan endüktif lup kablosu vasıtasıyla yapılmaktadır. Trendeki antenler gönderilen sinyali almakta ve Araç İçi Kontrol Birimine (VOBC) göndermektedir. VOBC, iletim hatlarını kontrol ettikten sonra, gelen bilgiye göre işlem yapmaktadır. Trenler tahsis yolu üzerindeki konumlarını tespit ettikten sonra, bunu, hız ve diğer durum bilgileriyle birlikte VOBC’ye göndermektedirler. Ankara Metrosu ATC sisteminde, trenler, iki uçta birer motorlu ve ortada bir treyler araç olmak üzere, birbirine sabit şekilde bağlanmış olan üçlü araçtan oluşmaktadır. Her bir üçlünün treyler aracında Araç-İçi Kontrol Birimi (VOBC) bulunmaktadır. Bir tren, bir üçlüden veya birbirine bağlanmış olan iki üçlüden oluşabilir. Bu nedenle bir trende bir veya iki VOBC bulunabilir. VOBC, ATC sistemi ile trenin alt sistemleri arasında arabirim sağlamaktadır. VOBC esas olarak araç-içi Otomatik Tren Koruması (ATP) işlevlerini yerine getirmekten sorumludur. VOBC aynı zamanda, ATP’nin öngördüğü kısıtlamalar dahilinde; Otomatik Tren İşletmesi (ATO) işlevleri olan hız regülasyonu, duruş noktası kumandası ve kapı açma kumandası işlevlerini de sağlamaktadır.

Yukarıda kısaca verilen açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Ankara Metrosu güzergahında trenlerin hız oranları ve bunları belirleyen kriterler ATC Sistemi tarafından belirlenmektedir. İşletmemizde ticari serviste kullandığımız iki hız limiti (80 km/h ve 65 km/h) bulunmaktadır. Bununla birlikte sistem, kötü hava koşulları, alternatif servis uygulamaları, acil durumlar vs. gibi zaman zaman karşılaşılan durumlarda trenlerin hız ve frenleme oranlarını çeşitli kademelerde (%100 ile %50 arasında) değiştirilmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca, hattın istenilen bölümlerine, istenilen hız oranında ‘Yavaş Git Bölgeleri’ tabir edilen hız kısıtlamaları da uygulanabilmektedir.

Kısaca ATC Sistemi yazılımı, hattın her noktasının kendine has özeliklerini (makas bölgesi, istasyon girişi veya çıkışı olması, o hat kesiminin eğimi, trenlerin ticari servis programına göre geç veya erken olması vb.) göz önüne alarak, o anda hatta bulunan tüm trenler için ayrı ayrı maksimum hız değerleri tespit etmekte ve bu hızları kontrol etmektedir.

 

Ankara Metrosu İşletme ve Bakım Merkezi 06370 Macunköy ANKARA Tel:+90.312.354 59 33 (Pbx) Fax:+90.312.354 59 32